Kletsen na kamp en waarom de juiste vragen het verschil maken voor je kind

Je hebt ze gemist. Een week lang was het huis stil, lag de wasmand er verdacht leeg bij en hoefde je niemand naar boven te roepen voor het eten. Nu sta je vol verwachting te wachten bij de bus of de kampeerboerderij. Je staat te popelen om je kind weer in de armen te sluiten. Je hoofd zit vol vragen. Hebben ze goed gegeten? Was het niet te koud in de tent? Hebben ze nieuwe vrienden gemaakt? En vooral: was het echt zo geweldig als je hoopte? Dan gaat de deur open. Daar is je zoon of dochter. Moe, een beetje groezelig, met een tas vol vuile was en een half opgegeten appel. Je geeft ze een dikke knuffel en stelt die ene belangrijke vraag: “En, hoe was het?” En dat is het dan. Je probeert het nog eens: “Wat hebben jullie gedaan?” “Gewoon, spelletjes.” De teleurstelling borrelt omhoog. Is dat alles? Hebben ze het niet naar hun zin gehad? Waarom vertellen ze niks? Geen zorgen, dit scenario is heel normaal. Sterker nog, het is bijna standaardprocedure voor kinderen die terugkomen van een intensieve week weg. In dit artikel leggen we uit waarom die stilte eigenlijk heel logisch is en geven we je de handvatten om, op het juiste moment, toch die prachtige verhalen naar boven te toveren.

Waarom de radiostilte heel normaal is

Het voelt misschien als desinteresse of een teken dat het kamp tegenviel, maar niets is minder waar. De reden dat er slechts drie woorden uitkomen, is simpelweg kortsluiting in het hoofd. Denk je eens in wat je kind de afgelopen week heeft meegemaakt. Ze zijn in een nieuwe omgeving geweest, met andere regels, ander eten en misschien wel vreemde bedden.

Daarnaast is er de sociale factor. Ze hebben 24 uur per dag met leeftijdsgenoten doorgebracht, moesten hun plekje vinden in de groep en constant schakelen tussen activiteiten. Er waren nachtspellen, bonte avonden, corveediensten en spannende momenten. Hun zintuigen hebben overuren gedraaid. De spreekwoordelijke emmer zit niet alleen vol, hij stroomt over. Dit is vaak merkbaar bij kinderen die een intensief survivalkamp in Nederland hebben volbracht.

Het verwerken van al die prikkels kost tijd en energie. Op het moment dat ze jou zien, vallen ze terug in de veilige modus. De spanning van de week glijdt van ze af en de vermoeidheid slaat toe. Ze kunnen op dat moment simpelweg niet bij de details in hun geheugen omdat ze te druk bezig zijn met landen. Het is belangrijk om te beseffen dat dit zwijgen juist een teken is dat ze zich veilig genoeg voelen bij jou om even helemaal niets te hoeven.

Eerst bijkomen, dan pas praten

De grootste fout die we als ouders maken, is het vuurpeloton aan vragen openen zodra de kofferbak dichtklapt. Hoe goed bedoeld ook, voor een kind dat net een marathon aan indrukken heeft verwerkt, voelt dit als een kruisverhoor. Een zomerkamp voor kinderen is een topprestatie, en daar hoort een rustige landing bij.

Geef je kind de ruimte. Laat ze eerst eens lekker douchen. Dat spoelt letterlijk en figuurlijk het stof van de week weg. Zorg voor hun favoriete maaltijd en laat ze even bankhangen zonder verplichtingen. Je zult merken dat de sfeer dan verandert. Vaak komen de eerste verhalen pas als de druk eraf is. Misschien tijdens het uitpakken van de tas (waarbij die ene vieze sok ineens een herinnering oproept aan een moddergevecht) of vlak voor het slapengaan als ze weer in hun eigen bed liggen. Geduld is hier het toverwoord.

De kunst van het vragen stellen

Als het moment daar is en je kind wat meer ontspannen oogt, is het tijd om je tactiek aan te passen. We zijn vaak geneigd om vragen te stellen die makkelijk met ‘ja’, ‘nee’ of ‘leuk’ te beantwoorden zijn. Dit noemen we gesloten vragen. Als je wilt dat je kind gaat vertellen, moet je de vragen zo formuleren dat ze wel móéten nadenken en beschrijven.

In plaats van te vragen “Was de bonte avond leuk?”, kun je beter vragen naar een specifiek detail of een gevoel. Hiermee help je je kind om in hun overvolle geheugen te graven naar dat ene specifieke haakje. Hieronder vind je een aantal categorieën met voorbeeldvragen die veel beter werken dan de standaard vragenlijst.

Vragen over de activiteiten

Probeer weg te blijven bij het algemene programma en zoom in op de beleving.

• Wat was het allergekste spel dat jullie deze week hebben gedaan?
• Welk spel zou je thuis wel eens met ons willen doen?
• Wat was het moeilijkste dat je hebt moeten doen?
• Hebben jullie iets gedaan wat je eigenlijk best spannend vond?

Vragen over de kampleiding en vrienden

Mensen maken het kamp. Vaak zijn de interacties met anderen de bron van de beste anekdotes.
Dit zie je ook vaak terug bij oudere jeugd na een zomerkamp 13 jaar.

• Wie van de leiding deed het gekste?
• Wie vertelde de beste moppen in jullie groepje?
• Met wie heb je het meeste gelachen deze week?
• Was er iemand die heel hard snurkte in jullie tent?

Vragen over eten en slapen

Dit lijken misschien saaie onderwerpen, maar voor kinderen zijn dit vaak de momenten waarop onverwachte dingen gebeuren.

• Wat was het lekkerste dat jullie hebben gegeten?
• Was er iets bij dat er heel raar uitzag op je bord?
• Wie was er ’s ochtends altijd als eerste wakker?
• Hebben jullie nog stiekem gekletst toen de leiding dacht dat jullie sliepen?

Gebruik herinneringen als springplank

Soms hebben woorden even een duwtje in de rug nodig. Hebben de leiding of de organisatie foto’s gedeeld op een website of sociale media? Bekijk deze dan samen. “Hé, ik zie dat jullie daar in het bos lopen, waar gingen jullie heen?” is een veel makkelijkere vraag om te beantwoorden dan een open vraag zonder beeld. Het zien van de beelden brengt je kind direct terug naar dat moment, waardoor de drempel om te vertellen veel lager wordt.

Ook de inhoud van de wastas is goud waard. Een T shirt met een vreemde vlek, een steen in een broekzak of een knutselwerkje dat half verfrommeld onderin ligt. Het zijn allemaal fysieke bewijzen van avonturen. Til dat knutselwerkje op en vraag: “Wow, hoe heb je dit gemaakt?” Grote kans dat er dan een spraakwaterval op gang komt over de materialen, de leiding die hielp en de grapjes die aan tafel werden gemaakt.

Geniet van de momenten die komen

Het kan zijn dat je ondanks al deze tips de eerste avond nog steeds niet veel meer hoort dan “het was echt heel leuk”. Leg je daarbij neer. De verwerkingstijd verschilt per kind. Soms komt er drie weken later ineens, tijdens het tandenpoetsen, een fantastisch verhaal naar boven over een nachtelijke speurtocht.

Het belangrijkste is dat je kind weer veilig thuis is en een ervaring rijker is. Die verhalen komen vanzelf, beetje bij beetje. En tot die tijd kun je gewoon genieten van het feit dat de wasmand weer vol zit en het huis weer leeft.