Wat een kampomgeving doet voor het doorzettingsvermogen van kinderen
Als ouder wil je je kind het liefst beschermen tegen teleurstellingen en moeilijkheden. Het is een natuurlijk instinct om in te grijpen zodra iets niet lukt of wanneer je merkt dat je kind het spannend vindt. Toch is het juist het overwinnen van obstakels waardoor kinderen groeien. Ze leren dat ze meer kunnen dan ze dachten en dat het oké is als iets niet in één keer lukt. Een kamp is bij uitstek de plek waar deze groei plaatsvindt. Weg van de vertrouwde thuisomgeving, zonder ouders die direct klaarstaan om problemen op te lossen, worden kinderen uitgedaagd om zelfredzaam te zijn. Van het bouwen van een vlot, het leggen van contact met nieuwe leeftijdsgenoten tot het slapen in een tent: elke activiteit draagt bij aan het ontwikkelen van veerkracht. In dit artikel lees je hoe een kampomgeving werkt als een snelkookpan voor het vergroten van doorzettingsvermogen.
Uitdagingen buiten de comfortzone
Thuis is alles vaak voorspelbaar en veilig. Op kamp is dat anders. Kinderen worden hier voortdurend uitgenodigd om uit hun comfortzone te stappen. Dit begint al bij aankomst: ze slapen in een ander bed, eten ander voedsel en moeten zich verhouden tot een nieuwe groep kinderen.
Nieuwe vaardigheden proberen
Tijdens een zomerkamp bij Club Adventure worden vaak activiteiten aangeboden die kinderen in het dagelijks leven niet snel tegenkomen. Denk aan boogschieten, een hoog touwenparcours of navigeren met een kompas. In het begin kan zo’n activiteit intimiderend lijken. “Dit kan ik niet,” is een logische eerste gedachte.
Juist op dat moment wordt het zaadje voor doorzettingsvermogen geplant. Door toch die klimmuur op te gaan, ondanks de kriebels in de buik, leert een kind om angst te overwinnen. Het gaat hierbij niet eens om het behalen van de top, maar om de poging. De stap zetten om het te proberen, ook al is de uitkomst onzeker, is een enorme overwinning op zichzelf.
Waarom mislukking belangrijk is voor succes
In onze maatschappij ligt de focus vaak op presteren en winnen. Op een goed georganiseerd kamp ligt de nadruk echter op het proces. Een vlot dat half zinkt omdat de knopen niet stevig genoeg waren, is geen ramp. Het is een leermoment.
Omgaan met tegenslagen
Tegenslag is een onvermijdelijk onderdeel van een kampweek. Het kan gaan regenen tijdens een speurtocht, een knutselwerkje kan mislukken of je kind verliest een spelletje. In een veilige kampomgeving leren kinderen dat falen niet het einde van de wereld is. Ze ervaren frustratie, maar leren ook dat die emotie weer weggaat.
Wanneer iets mislukt, moeten ze een keuze maken: geef ik op of probeer ik het opnieuw? Omdat iedereen om hen heen ook aan het leren en proberen is, is de drempel om het nog eens te proberen lager. Ze ontdekken dat doorzettingsvermogen vaak leidt tot verbetering. De tweede keer blijft het vlot misschien wel drijven. Die ervaring, dat inspanning loont, nemen ze de rest van hun leven mee.
De kracht van de groep
Doorzettingsvermogen is niet alleen een individueel proces; de sociale omgeving speelt een cruciale rol. Op kamp zien kinderen dat anderen het ook moeilijk hebben. Ze zien een leeftijdsgenootje worstelen met dezelfde opdracht en zien dat diegene toch doorzet. Dit werkt aanstekelijk.
Daarnaast stimuleren groepsactiviteiten samenwerking. Als een groep samen een zware balk moet verplaatsen of een puzzel moet oplossen om de volgende hint te vinden, kunnen ze niet opgeven. Ze zijn verantwoordelijk voor elkaar. Als één iemand het even niet meer ziet zitten, zijn er groepsgenoten om diegene aan te moedigen. Kinderen leren hierdoor niet alleen zelf door te zetten, maar ook hoe ze anderen kunnen motiveren om vol te houden.
Begeleiding: Ondersteunen zonder over te nemen
Een cruciale factor in het vergroten van doorzettingsvermogen is de rol van de kampleiding. Goede begeleiders zijn getraind om kinderen te ondersteunen zonder de obstakels voor hen weg te nemen.
Het belang van autonomie
Als een kind moeite heeft om zijn slaapzak in het hoesje te krijgen, is het voor een begeleider makkelijker en sneller om het even te doen. Toch zal een goede begeleider dit niet direct doen. Ze zullen eerder tips geven of vragen: “Wat heb je al geprobeerd?” en “Hoe denk je dat het wel zou lukken?”.
Door het probleem bij het kind te laten, geef je het kind de kans om eigenaarschap te voelen over de oplossing. Het moment waarop de rits eindelijk dichtgaat na tien minuten worstelen, geeft een veel groter gevoel van trots dan wanneer de leiding het had gedaan. Dit soort kleine overwinningen bouwen het zelfvertrouwen op dat nodig is om bij volgende, grotere uitdagingen ook door te zetten. De boodschap die de begeleiding onbewust afgeeft is: “Ik vertrouw erop dat jij dit kunt.”
Veerkracht meenemen naar huis
De lessen die op kamp worden geleerd, blijven niet achter op het kampterrein. Kinderen komen vaak net iets anders terug dan ze vertrokken. Ze staan rechter op en durven meer.
De ervaring dat ze een week lang zonder hun ouders obstakels hebben overwonnen, nieuwe vrienden hebben gemaakt en fysieke uitdagingen zijn aangegaan, nestelt zich in hun karakter. Wanneer ze op school of bij hun sportclub weer tegen iets lastigs aanlopen, kunnen ze putten uit die ervaring. Ze weten nu dat ‘moeilijk’ niet betekent dat het onmogelijk is. Ze hebben geleerd dat als je even doorzet, je vaak verder komt dan je dacht. En dat is misschien wel het waardevolste souvenir dat ze mee naar huis kunnen nemen.
